بیشتر بدانید
گاهشمار
لحظههای کلیدی در مبارزهی پیوسته برای آزادی در ایران.
- ۱۹۷۹
انقلاب ۱۳۵۷
سلطنت سقوط میکند و جمهوری اسلامی پس از همهپرسی فروردین ۱۳۵۸ برقرار میشود.
- ۱۹۸۸
اعدامهای دستهجمعی زندانیان سیاسی
هزاران زندانی سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ طی چند ماه بهطور مخفیانه اعدام میشوند.
- ۱۹۹۹
اعتراضات دانشجویی
پس از حملهی نیروهای امنیتی به کوی دانشگاه تهران در تیر ۱۳۷۸، اعتراضات گسترش مییابد.
- ۲۰۰۹
جنبش سبز
تظاهرات گسترده در پی انتخابات مناقشهبرانگیز ریاست جمهوری.
- ۲۰۱۷–۲۰۱۸
اعتراضات دی ۹۶
اعتراض به دشواریهای اقتصادی از دی ۱۳۹۶ به شهرهای سراسر کشور گسترش مییابد.
- ۲۰۱۹
اعتراضات آبان ۹۸
افزایش ناگهانی قیمت بنزین به اعتراضات سراسری میانجامد که با سرکوب مرگبار و قطع تقریباً کامل اینترنت روبهرو میشود.
- ۲۰۲۲
زن، زندگی، آزادی
اعتراضات سراسری پس از جان باختن مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد در شهریور ۱۴۰۱.
- ۲۰۲۵–۲۰۲۶
اعتراضات تازه
اعتراضات از اوایل دی ۱۴۰۴ از سر گرفته میشود و اندکی بعد اینترنت در سراسر کشور قطع میشود.
- ۲۰۲۶
جنگ ایران
آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶ به ایران حمله میکنند. ایران با حملات موشکی به اسرائیل و پایگاههای آمریکا در خلیج فارس پاسخ میدهد و درگیری به سراسر منطقه گسترش مییابد.
پیشینه
جنبش آزادیخواهی ایران بیش از چهار دهه است که ادامه دارد و توجه جهانی کمی به آن شده است. آنچه در سال ۱۳۵۷ آغاز شد، امروز هم جریان دارد.
مردم خواستار حقوق پایهای هستند: آزادی بیان بدون پیگرد قانونی، برابری صرف نظر از جنسیت، و امنیت در زندگی روزمره. این خواستهها بازتاب اصول جهانیاند، نه سیاستهای منطقهای.
سهم ایران در تمدن بشری هزاران سال قدمت دارد. ایران باستان از نخستین قوانینی بود که از حقوق فردی حمایت میکرد. این سرزمین در ریاضیات، نجوم و ادبیات دستاوردهایی داشت که فرهنگهای جهان را تحت تأثیر قرار داد.
ایران امروز زیر سیستمی اداره میشود که با این میراث در تضاد است. شهروندان با محدودیتهایی روبرو هستند که در بیشتر نقاط جهان غیرقابل قبول است.
واکنش جهانی ضعیف و ناپیوسته بوده است. دورههای کوتاه توجه به سرعت فروکش میکنند. سیاستها عمدتاً بدون تغییر ماندهاند.
خواسته ایرانیان روشن است: میخواهند سایر ملتها آنچه را که رخ میدهد بشناسند و بر اساس آن عمل کنند. آنها همبستگی بر پایه ارزشهای مشترک انسانی میخواهند، نه ترحم یا دخالت.
پرسش این است که آیا جامعه بینالملل سرانجام توجه پایداری به مبارزهای خواهد داشت که بیش از حد طولانی شده است.